आर्थिकन्यूज
काठमाडौं। संयुक्त राज्य अमेरिका, मेक्सिको र क्यानडाको संयुक्त आयोजनामा इतिहासकै सबैभन्दा ठूलो फिफा विश्वकप फुटबल सुरु भएको छ। ४८ टोली सहभागी प्रतियोगिताको उद्घाटन खेलमा आयोजक सह-देश मेक्सिकोले ऐतिहासिक एस्टाडियो एजटेकामा दक्षिण अफ्रिकाको सामना गर्दै विश्वकपको औपचारिक सुरुआत गरेको हो।
करिब छ सातासम्म चल्ने प्रतियोगिताको फाइनल जुलाई १९ मा न्युजर्सीमा हुनेछ। फिफाका अनुसार ४८ टोली र १०४ खेल समेटिएको यो संस्करण विश्वकप इतिहासकै सबैभन्दा ठूलो प्रतियोगिता हो। प्रतियोगिताबाट करिब १३ अर्ब अमेरिकी डलर बराबरको आर्थिक गतिविधि हुने अनुमान गरिएको छ।
तर प्रतियोगिता सुरु हुनुअघि नै उच्च टिकट मूल्य, अमेरिकी अध्यागमन नीतिका कारण उत्पन्न भिसा समस्या तथा राजनीतिक संवेदनशीलताका विषयले व्यापक चर्चा पाएका छन्। विशेषगरी केही खेलका टिकटको मूल्य अत्यधिक महँगो भएको भन्दै समर्थकहरूले आलोचना गरेका छन्।
फिफा अध्यक्ष जियानी इन्फान्टिनोले भने टिकट मूल्यलाई लिएर उठेका आलोचनालाई अस्वीकार गरेका छन्। उनका अनुसार विभिन्न आर्थिक स्तरका समर्थकलाई लक्षित गरी फरक–फरक मूल्यका टिकट उपलब्ध गराइएको छ। केही खेलका लागि ६० डलरसम्मका टिकट उपलब्ध गराइएको भन्दै उनले औसत टिकट मूल्य अन्य ठूला खेलकुद प्रतियोगिताको तुलनामा प्रतिस्पर्धी रहेको दाबी गरे।
प्रतियोगिताअघि भिसासम्बन्धी विवाद पनि चर्चामा रह्यो। सोमाली रेफ्री ओमार आर्टनलाई सुरक्षा कारण देखाउँदै अमेरिकाले प्रवेश अनुमति नदिएपछि उनी विश्वकपमा सहभागी हुनबाट वञ्चित भएका छन्। फिफाले घटनालाई दुर्भाग्यपूर्ण भन्दै अध्यागमन तथा सुरक्षा निर्णय सम्बन्धित मुलुकको अधिकार क्षेत्रभित्र पर्ने जनाएको छ।
इन्फान्टिनोले इरानको सहभागितालाई लिएर उठेका प्रश्नमा पनि प्रतिक्रिया दिएका छन्। विभिन्न भूराजनीतिक तनावका बाबजुद योग्य टोलीहरूलाई प्रतियोगितामा सहभागी गराउन सफल भएको उनले बताएका छन्।
फिफा प्रमुख र अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पबीचको सम्बन्ध पनि विश्वकपको सन्दर्भमा चर्चामा छ। इन्फान्टिनोले अमेरिकामा विश्वकप आयोजना सफल बनाउन ट्रम्प प्रशासनको सहयोग महत्त्वपूर्ण रहेको बताएका छन्। ट्रम्पले समेत प्रतियोगिताका केही खेल प्रत्यक्ष अवलोकन गर्ने योजना सार्वजनिक गरिसकेका छन्।
खेलतर्फ भने उद्घाटन खेलमा घरेलु समर्थकको बलियो साथ पाएको मेक्सिकोमाथि इतिहास बदल्ने दबाब छ। मेक्सिकोले यसअघि सात पटक विश्वकपको उद्घाटन खेल खेले पनि जित निकाल्न सकेको छैन। प्रशिक्षक जेभियर एगुइरेले यस पटक त्यो तथ्यांक तोड्ने लक्ष्यसहित टोली मैदानमा उत्रिएको बताएका छन्।
दक्षिण अफ्रिकाका प्रशिक्षक ह्युगो ब्रुसले भने घरेलु दर्शकको अत्यधिक समर्थन मेक्सिकोको पक्षमा रहने भए पनि आफ्ना खेलाडीलाई दबाबभन्दा प्रदर्शनमा केन्द्रित हुन आग्रह गरेका छन्।
उद्घाटन दिनको दोस्रो खेलमा दक्षिण कोरियाले चेक गणतन्त्रको सामना गर्ने तालिका छ। प्रतियोगितामा स्पेन, फ्रान्स र इङ्ल्यान्डलाई उपाधिको प्रमुख दाबेदारका रूपमा हेरिएको छ भने वर्तमान च्याम्पियन अर्जेन्टिना कप्तान लियोनल मेस्सीको नेतृत्वमा उपाधि रक्षा अभियानमा उत्रिएको छ।
विश्वकपको सुरुआतसँगै उत्तर अमेरिका आगामी छ सातासम्म विश्व फुटबलको केन्द्र बन्नेछ। खेलसँगै राजनीति, अर्थतन्त्र, पर्यटन र अन्तर्राष्ट्रिय सम्बन्धका बहस पनि प्रतियोगितासँगै अघि बढ्ने अपेक्षा गरिएको छ।
प्रतिक्रिया