मौद्रिक नीतिको समीक्षामा होला त यस्तो सामञ्‍जस्य ?

२९ माघ २०८०

cover image

काठमाडौं । अधिक तरलताको समस्यामा रहेका वाणिज्य बैंकहरूले चालू आर्थिक वर्षको शुरुदेखि नै जारी ब्याजदर घटाउ कार्यलाई फागुन महिनामा पनि निरन्तरता दिएका छन् । उता नेपाल राष्ट्र बैंकले मौद्रिक नीतिको अर्धवार्षिक समीक्षा सार्वजनिक गर्ने तयारी गरिरहेको छ । यदि बैंकहरूको यो सकसलाई राष्ट्र बैंकले मौद्रिक नीति मार्फत सम्बोधन गर्न सकेन भने नेपालको बैंकिङ क्षेत्र निकै अफठ्यारोमा पर्ने देखिन्छ । 

लगानी योग्य पुँजी पर्याप्त मात्रामा भए पनि अहिले बैंकहरूले कर्जा लगानी गर्न सकिरहेका छैनन । यसमा दुईवटा कारण छन् । एक – आर्थिक गतिविधि चलायमान नहुँदा व्यवसायीक क्षेत्रबाट कर्जा माग नहुनु र अर्को – बैंकहरूसँग कर्जा विस्तारका लागि नीतिगत अप्ठ्यारा रहनु । 

पहिलो समस्या अर्थात् व्यावसायिक क्षेत्रबाट कर्जाको माग नहुँदा देखिएको विषयलाई वाणिज्य बैंकहरूले ब्याजदर घटाएर सम्बोधन गर्ने प्रयत्न गरिरहेका छन् । सस्तोमा निक्षेप संकलन गर्दा सुलभ ब्याजदरमा नै ऋण लगानी गर्न सकिने भएकाले नेपालमा सञ्चालित वाणिज्य बैंकहरूमध्ये १६ वटा वाणिज्य बैंकले फागुन महिनाका लागि ब्याजदर घटाएका हुन् ।

हिमालयन बैंक, एभरेष्ट बैंक, माछापुच्छ्रे र लक्ष्मी सनराइज बैंकले भने ब्याजदर यथावत् नै राखेका छन् । अधिकांश बैंकहरूले ब्याजदर कम गर्न आक्रामकता देखाए पनि त्यसले ठूलो मात्रामा कर्जा प्रवाहलाई सहायता पुग्ने स्थिति भने देखिँदैन । किनकि दोस्रो समस्याको हल बैंकले गर्न सक्दैन । जुन काम राष्ट्र बैंकले नीतिगत परिवर्तन मार्फत गरिदिनुपर्ने हुन्छ ।

त्यो विषय होः कर्जाको जोखिम भार कम गर्दै लगभग राष्ट्र बैंकले निर्धारण गरेको सीमा नजिक पुग्न लागेको पुँजिकोष अनुपातलाई सहजता थप्ने । बैंकरहरूले राष्ट्र बैंकसँग यस्तो पुँजीकोष अनुपात (क्यापिटल एडुकेसी रेसियो) कम गर्न आफ्नो पुँजी वृद्धिलाई अनुमति दिनु पर्ने माग राखेका छन् ।

उनीहरूले हकप्रद निष्काशन गर्ने वा अन्य तरिकाले पुँजी वृद्धि गर्न सकेमात्र पुँजीकोष अनुपात कायम गर्न सहज हुने भन्दै यस्तो माग राखेका हुन् । हुन पनि अहिले बैंकहरूले जोखिम भारकारूपमा निकै बढी रकम पुुँजी कोषका रूपमा राख्नु परिरहेको छ । जसले गर्दा उनीहरूलाई खुलेर लगानी गर्न अप्ठ्यारो परिरहेको छ । 

उता राष्ट्र बैंकका पनि आफ्ना बाध्यता छन् । एकातिर वित्तीय क्षेत्रमा स्थिरता कायम गर्नु र त्यसको जोखिमलाई कम गर्दै अघि बढ्नुपर्ने बाध्यता छ भने अर्कोतर्फ आर्थिक गतिविधि चलायमान बनाउन नीतिगत सहजता दिनुपर्ने परिस्थिति बनेको छ । यी दुई विपरीत, तर अनिवार्य शर्तहरूबीच सामजस्यता राष्ट्र बैंकले के कसरी मिलाउने हो; त्यो हेर्न भने आजै साँझ सार्वजनिक गर्ने तयारी गरिएको मौद्रिक नीतिको अर्धवार्षिक समीक्षालाई कुर्नैपर्ने हुन्छ ।

Image

कुवेती दिनार एकको खरिददर ४३० रूपैयाँ २१ पैसा र बिक्रीदर ४३२ रूपैयाँ १६ पैसा तोकिएको छ । त्यस्तै, बहर...

Image

केन्द्रीय बैंकजस्तो निकै महत्त्वपूर्ण निकायमा किन यस्तो भइरहेको छ ? यो प्रश्नले बाहिरकालाई भन्दा धेर...

Image

कैदीबन्दीले उत्पादन गरेका ढाकाटोपी बिक्रीका लागि आफूहरूले समेत बजार तथा ग्राहक खोजी गरिदिने गरेको जे...

Image

मालेपाटन र ढोडवेंशी क्षेत्रमा विगतमा रु ७० लाखदेखि रु एक करोडसम्म खुदोको कारोबार हुने गरेको थियो । प...

Image

तालिममा बागमती प्रदेशसभा सदस्य भारती पाठकले वनबाट समृद्धि सम्भव भएको भन्दै वनमा आधारित उद्यम विकासका...

Image

नेपाल सुनचाँदी व्यवसायी महासंघका अनुसार आज छापावाल सुनको मूल्य तोलामा एक लाख १८ हजार ४ सय रुपैयाँ रह...

logo

सहयोग मार्ग, चन्द्रागिरी गल्ली, अनामनगर - २९ , काठमाडौं

+०९७७-१-५७०५७५०

प्रधान सम्पादक

सिताराम भट्टराई

कार्यकारी सम्पादक

विजय देवकोटा

अध्यक्ष/प्रबन्ध सम्पादक

ईन्द्र बानिया

व्यापार प्रवद्र्धन प्रमुख

राम कार्की

आर्थिक

+०९७७-१-५७०५७५०

ईन्द्र बानिया

९८५१०५६७६३

राम कार्की

९८५११८६०७४

सूचना विभाग दर्ता नं.

१५३/२०७३/०७४