१७ खर्बको बजेट कार्यान्वयन गर्न सरकारलाई धौ-धौ !

आर्थिक वृद्धिदर लक्ष्य कम्तिमा १ प्रतिशत घटाइँदै, राजस्वमा साढे दुई खर्ब संकुचन हुने

२९ माघ २०८०

cover image

काठमाडौं । गत आर्थिक वर्षको भन्दा पनि कम आकारको बजेट कार्यान्वयन थालेको सरकार आधा वर्षमै सकसमा परेको छ । चालू आर्थिक वर्षका लागि ल्याएको बजेटको आकार गत आर्थिक वर्षको भन्दा २.३७ प्रतिशतले कम हो ।

राजस्व संकलन र पूँजीगत खर्च गर्न नसकेपछि सरकारले बजेट आकार झण्डै डेढ खर्बले घटाउन लागेको छ । राजस्वदेखि आर्थिक वृद्धिदर (जीडीपी ग्रोथ)सम्मका लक्ष्य सरकारले संकुचित बनाउँदैछ ।

गत आर्थिक वर्षका लागि पूर्वअर्थमन्त्री जनार्दन शर्माले १७ खर्ब ९३ अर्ब रुपैयाँको बजेट ल्याएका थिए । तर लक्ष्य बमोजिम खर्च गर्न नसकेपछि लक्ष्य संशोधन गर्दै गत माघ मसान्तमा १५ खर्ब ४९ अर्ब ९९ रुपैयाँ खर्च हुने अनुमान गरेको थियो । संशोधन गर्दा समेत लक्ष्य भेट्न नसक्दा गत आर्थिक वर्षमा करिब १४ खर्ब ३९ अर्ब रुपैयाँमात्रै खर्च गर्न सकेको थियो ।

गत आर्थिक वर्षको आधाभन्दा बढी बजेट अर्थमन्त्री डा. प्रकाशशरण महतले नै चलाएका थिए । उनी २०७९ चैत दोस्रो साता अर्थमन्त्रीमा चुनिएका थिए । चैतदेखि असार मसान्तसम्मको अवधिमै नेपालमा बजेट खर्च छेलोखेलो हुने गरेको छ ।

यस वर्षको बजेट भने आफैंले ल्याउने मौका पाएका महतले बजेट खर्चन र लक्ष्य भेट्न अनेक निर्देशन, कार्यविधि र आदेश जारी गरेका थिए । तर आफैंले ल्याएको बजेट कार्यान्वयनमा आएको ६ महिनामै मन्त्री महत लक्ष्य संकुचित गर्ने अवस्थामा पुगेका हुन्‌ ।

अर्थ मन्त्रालय स्रोतका अनुसार आज सार्वजनिक गर्न लागिएको ‘बजेटको संशोधित खर्च अनुमान’मा सरकारी वित्त नीतिका अधिकांश लक्ष्य खुम्च्याइँदैछ । बजेटको आकार नै कम्तिमा डेढ खर्ब रुपैयाँ घटाइँदैछ भने ६ प्रतिशतको आर्थिक वृद्धिदर लक्ष्य पनि कम्तिमा १ प्रतिशतले घटाइँदैछ । हाल नेपालको जीडीपी आधारभूत मूल्यमा करिब ५३ खर्ब ८० अर्ब रुपैयाँ बराबर छ ।

१० खर्ब रुपैयाँभन्दा बढी राजस्व उठ्ने सम्भावना नदेखिएकाले यो लक्ष्य पनि घटाइँदैछ । सरकारले बजेट वक्तव्यमा १२ खर्ब ४८ अर्ब ६२ करोड रुपैयाँ राजस्व उठाउने लक्ष्य राखेको थियो । मन्त्रालय स्रोतका अनुसार यो लक्ष्य कम्तिमा १ खर्ब रुपैयाँले संशोधन गरिँदैछ ।

वैदेशिक ऋण, अनुदान र पूँजीगत खर्च लगायत लक्ष्य पनि संकुचित पार्दै सरकारले झण्डै १८ खर्बको बजेटलाई १६ खर्ब ननाघ्नेगरी संशोधन गर्न लागेको हो ।

अर्थमन्त्री महतले चालू आर्थिक वर्षका लागि १७ खर्ब ५१ अर्ब ३१ करोड रुपैयाँ बराबरको बजेट विनियोजन गरेका थिए । कूल विनियोजनमध्ये चालूतर्फ ११ खर्ब ४१ अर्ब ७८ करोड (६५.२०%), पूँजीगततर्फ ३ खर्ब २ खर्ब ७ करोड (१७.२५%) र वित्तीय व्यवस्थातर्फ ३ खर्ब ७ अर्ब ४५ करोड (१७.५५%) बजेट छट्याएका थिए ।

खर्च ब्यहोर्ने स्रोतमध्ये राजस्वबाट १२ खर्ब ४८ अर्ब ६२ करोड, वैदेशिक अनुदानबाट ४९ अर्ब ९४ करोड, वैदेशिक ऋणबाट २ खर्ब १२ अर्ब ७५ करोड र आन्तरिक ऋणबाट २ खर्ब ४० अर्ब रुपैयाँ जुटाइने अर्थमन्त्री महतले जनाएका थिए ।

हिजो (आइतबार) सम्म बजेट कार्यान्वयन स्थिति :

Image

कुवेती दिनार एकको खरिददर ४३० रूपैयाँ २१ पैसा र बिक्रीदर ४३२ रूपैयाँ १६ पैसा तोकिएको छ । त्यस्तै, बहर...

Image

केन्द्रीय बैंकजस्तो निकै महत्त्वपूर्ण निकायमा किन यस्तो भइरहेको छ ? यो प्रश्नले बाहिरकालाई भन्दा धेर...

Image

कैदीबन्दीले उत्पादन गरेका ढाकाटोपी बिक्रीका लागि आफूहरूले समेत बजार तथा ग्राहक खोजी गरिदिने गरेको जे...

Image

मालेपाटन र ढोडवेंशी क्षेत्रमा विगतमा रु ७० लाखदेखि रु एक करोडसम्म खुदोको कारोबार हुने गरेको थियो । प...

Image

तालिममा बागमती प्रदेशसभा सदस्य भारती पाठकले वनबाट समृद्धि सम्भव भएको भन्दै वनमा आधारित उद्यम विकासका...

Image

नेपाल सुनचाँदी व्यवसायी महासंघका अनुसार आज छापावाल सुनको मूल्य तोलामा एक लाख १८ हजार ४ सय रुपैयाँ रह...

logo

सहयोग मार्ग, चन्द्रागिरी गल्ली, अनामनगर - २९ , काठमाडौं

+०९७७-१-५७०५७५०

प्रधान सम्पादक

सिताराम भट्टराई

कार्यकारी सम्पादक

विजय देवकोटा

अध्यक्ष/प्रबन्ध सम्पादक

ईन्द्र बानिया

व्यापार प्रवद्र्धन प्रमुख

राम कार्की

आर्थिक

+०९७७-१-५७०५७५०

ईन्द्र बानिया

९८५१०५६७६३

राम कार्की

९८५११८६०७४

सूचना विभाग दर्ता नं.

१५३/२०७३/०७४